เมื่อเกิดเหตุภัยพิบัติ (เช่น อุทกภัย วาตภัย หรืออัคคีภัย) จนทำให้บัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหาย ตาม พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 15 กำหนดให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องปฏิบัติตามขั้นตอนหลักๆ ดังนี้:
1. สำรวจ ตรวจสอบ และบันทึกหลักฐานความเสียหาย
ถ่ายรูปสถานที่เกิดเหตุ เอกสารที่ได้รับความเสียหาย ตรวจสอบบัญชีหรือเอกสารที่ได้รับความเสียหายอย่างละเอียด พร้อมทั้งจดบันทึกรายการ
2. แจ้งความลงบันทึกประจำวัน ณ สถานีตำรวจ
แจ้งความ ลงบันทึกประจำวันที่สถานีตำรวจในพื้นที่ที่เกิดเหตุ โดยระบุรายละเอียดรายการบัญชี หรือเอกสารประกอบการลงบัญชีที่ได้รับความเสียหาย ขอสำเนารายงานประจำวันเกี่ยวกับคดี (ใบแจ้งความ) ไว้เป็นหลักฐาน
3. แจ้งต่อสารวัตรใหญ่บัญชี/สารวัตรบัญชี (DBD)
เงื่อนไขเวลา: ต้องยื่นแจ้งภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ทราบหรือควรจะได้ทราบถึงการสูญหายหรือเสียหาย (กรณีภัยพิบัติ นับจากวันที่สามารถเข้าตรวจพื้นที่ได้)
แบบฟอร์ม: ยื่น แบบ ส.บช. 2 (แบบแจ้งบัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหาย)
ช่องทาง: สามารถยื่นผ่านระบบออนไลน์ DBD e-Permit (epermit.dbd.go.th) ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือยื่น ณ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า/สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าจังหวัด
เอกสารที่ต้องแนบ:
- แบบ ส.บช. 2
- สำเนาใบแจ้งความจากสถานีตำรวจ
- ภาพถ่ายความเสียหาย / หลักฐานเหตุภัยพิบัติ
- สำเนาหนังสือรับรองนิติบุคคล / เอกสารแสดงตัวตนของผู้มีอำนาจ
4. แจ้งกรมสรรพากรและจัดหาเอกสารทดแทน
แจ้งสรรพากร ยื่นเรื่องแจ้งเอกสารสูญหายต่อสรรพากรพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่ พร้อมแนบสำเนาใบแจ้งความ จัดทำเอกสารทดแทน (ถ้าทำได้), ติดต่อคู่ค้า (ผู้ขาย/ผู้ซื้อ) เพื่อขอ “ใบแทนใบกำกับภาษี” หรือสำเนาใบเสร็จรับเงิน กรณีเอกสารเบ็ดเตล็ดที่ไม่สามารถขอใหม่ได้ อาจจัดทำใบรับรองแทนใบเสร็จรับเงินตามเกณฑ์กรมสรรพากร
กรณีหยุดกิจการชั่วคราว
ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 85/12 เมื่อผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ประสงค์จะหยุดประกอบกิจการชั่วคราวเป็นเวลาติดต่อกันเกินกว่า 30 วัน จากเหตุจากภัยพิบัติ อุทกภัย ให้ผู้ประกอบการจดทะเบียนนั้นแจ้งการหยุดประกอบกิจการชั่วคราว ณ กรมสรรพากรที่สถานประกอบการตั้งอยู่ภายใน 15 วันนับจากวันที่หยุดประกอบกิจการชั่วคราว
Q & A ประเด็นปัญหาและอุปสรรคกรณีเกิดภัยพิบัติ ที่พบบ่อย
ข้อ 1
Q: ระยะเวลา 15 วัน ที่ต้องแจ้ง DBD นับจากวันไหน
A: นับวันที่เกิดเหตุเป็นวันแรกที่ทราบถึงการสูญหายหรือเสียหาย ซึ่งวันที่ทราบหรือควรทราบว่าบัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหายอาจจะไม่ใช่วันที่เกิดเหตุเสมอไป เมื่อสามารถเข้าไปยังสถานที่เกิดเหตุได้แล้ว และตรวจสอบว่าบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชีชนิดไหนเสียหายบ้าง ให้ถือว่าวันนั้นเป็นวันแรกที่ทราบหรือควรทราบว่าบัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีนั้นสูญหายหรือเสียหาย
ข้อ 2
Q: เอกสารที่ใช้ประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหาย หากไม่ดำเนินการแจ้ง มีความผิดอย่างไร
A: หากเกินระยะเวลาดังกล่าวจะมีความผิดตามมาตรา 31 แห่ง พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 ระบุว่า “ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา 11 วรรคสาม มาตรา 13 มาตรา 14 มาตรา 15 หรือมาตรา 17 ต้องชำระค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 5,000 บาท”
ข้อ 3
Q: การระบุรายการในใบแจ้งความ หรือบันทึกประจำวันจากสถานีตำรวจต้องระบุอย่างไร
A: ต้องแจ้งบัญชีและเอกสารฯ ให้ชัดเจน เช่น บัญชีรายวัน, บัญชีแยกประเภท, ใบกำกับภาษีซื้อ/ขาย, Statement เป็นต้น
บทความนี้มีให้เลือกอ่านในภาษาอื่นด้วยนะครับ 😊
หากเห็นว่าข้อมูลนี้มีประโยชน์ อย่าลืมแชร์ต่อให้เพื่อน ๆ หรือคนที่น่าจะสนใจกันได้เลยครับ!
บทความภาษาญี่ปุ่น https://mandaactg.com/news/accounting-documents-damaged-by-disaster/
บทความภาษาอังกฤษ https://mandaactg.com/en/news/accounting-documents-damaged-by-disaster/
M&A Accounting and Tax เราคือ สำนักงานบัญชีคุณภาพ ที่ดูแลครบวงจรทั้งวางแผนภาษี รับทำบัญชี รับทำเงินเดือน จัดการบัญชีและภาษี เปลี่ยนทุกความซับซ้อนให้เป็นระบบ เพื่อให้คุณโฟกัสการเติบโตของธุรกิจได้อย่างไร้กังวล ให้เราเป็นพาร์ทเนอร์ที่ช่วยให้ธุรกิจของคุณเริ่มต้นอย่างมั่นคงและเติบโตอย่างยั่งยืน
ติดต่อเราได้ที่ 02-632-2580-2 หรือทางเว็บไซต์ mandaactg.com

